Hoe een onverlaat Mons Aurea berooft van haar vogels

Gevlogen vogels
Deel dit bericht:

Beeldhouwer en illustrator Arie Teeuwisse (1919 – 1983) had in zijn jonge jaren onderburen met ronduit onaangepaste en gevaarlijke gewoontes. De zoon van een Amsterdamse onderwijzer volgde lessen aan het Instituut voor Kunstnijverheid in Amsterdam, toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Hoewel het dagelijkse leven aanvankelijk zo goed en kwaad als het ging doorgang vindt, kreeg de bezetter een steeds grimmiger en onaangenamer gezicht. Om de verplichte tewerkstelling in Duitsland te voorkomen, dook Arie onder in Artis, de Amsterdamse dierentuin.

Arie verbleef van 1943 tot het einde van de oorlog boven het berenverblijf of die van de leeuwen, daar zijn de bronnen niet duidelijk over. Verschillende bronnen melde dat hij boven het berenverblijf een toevluchtsoord had, anderen menen dat het vertrek boven het leeuwenverblijf daarvoor in aanmerking kwam. Hoe dan ook, Arie had alle tijd om de dieren te bestuderen hij deed er een fascinatie op die hem zijn leven lang inspireerde in zijn kunstenaarsbestaan. Na de bevrijding hervatte hij zijn opleiding en studeerde in 1947 alsnog af aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam.

Behalve illustrator van kinderboeken, werd Arie vooral bekend als een van de belangrijkste dierbeeldhouwers (animalers) in de tweede helft van de 20e eeuw. Het was geen man van pathos en dure woorden. Hij voelde zich vooral een ambachtsman en produceerde in hoog tempo beelden van mensen en dieren. Voor Arie stond de uitdrukking en de houding centraal. Zijn beelden hebben een levendige en waarachtige uitstraling. Arie wist het wezen van het dier te vangen in brons. Arie werd vaker door het architectenbureau Van der Laan ingehuurd om een kunstwerk te maken. Ze hadden eerder samengewerkt bij het St. Jozefziekenhuis in Deventer (1953) en het Stanislas College in Delft (1948). De samenwerking kreeg in 1961 een vervolg bij de bouw van Mons Aurea.

In de voortuin van Mons Aurea stond de Duiventil, een beeld op een sokkel van twee vogels die uitvliegen en weer landen op de til. De symboliek met de school ligt voor de hand.  Helaas is het beeld door onverlaten in 2016 gestolen uit de tuin, hoogstwaarschijnlijk om te verkopen tegen de bronswaarde. De Duiventil had jarenlang onopgemerkt in de voortuin gestaan, maar door het verwijderen van de verwilderde struiken en het onkruid kwam het beeld in het zicht te staan van lieden met weinig affectie voor kunst en een grote voorliefde voor pecunia.

Voor de liefhebber van het werk van Arie Teeuwisse hoef je als Haarlemmer niet ver te reizen. In de Spaarnwouderstraat op de hoek met de Burgwal staat sinds 1990 een beeldje ter nagedachtenis aan boerderij van Piet van der Zwet die vanaf 1896 aan de Leliestraat was gevestigd. Het is een klein, lieflijk tafereeltje, met een paard, wagen, varkens en kippen in brons gegoten. In 1985 hield weliswaar de laatste stadsboederij van Haarleme ermee op, maar in het beeld leeft de boerderij van Piet van der Zwet immer verder.

beeld iTeeuwisse in de Spaarnwouderstraat

Beeldcredit:

onthulling Spaarnwouderstraat: Collectie Fotoburo de Boer. Noord-Hollands Archief
beeld de duiventil: Wibaut Projectontwikkeling

Bronnen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Arie_Teeuwisse

https://www.buitenbeeldinbeeld.nl/Slotervaart/Beer.htm